Sáng 12/11/2026, Diễn đàn Kinh tế thường niên thành phố Cần Thơ năm 2026 với chủ đề “Phát triển kinh tế tư nhân – Đòn bẩy để thành phố Cần Thơ phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới” được diễn ra với sự quan tâm của đông đảo giới chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp. Tại diễn đàn, GS.TS. Võ Xuân Vinh – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh doanh, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã trình bày tham luận về thực trạng, những điểm nghẽn và định hướng phát triển khu vực kinh tế tư nhân tại thành phố Cần Thơ giai đoạn 2026 – 2030.

Kinh tế tư nhân giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng của Cần Thơ

Theo phân tích của GS.TS. Võ Xuân Vinh, khu vực kinh tế tư nhân giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự tăng trưởng kinh tế của thành phố Cần Thơ. Mặc dù đóng góp đáng kể vào nền kinh tế địa phương, khu vực doanh nghiệp tư nhân vẫn đối mặt với những hạn chế về hiệu quả kinh doanh. Bên cạnh đó, cơ cấu doanh nghiệp còn mất cân đối về quy mô. Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ vẫn chiếm tỉ trọng đa số, trong khi doanh nghiệp lớn chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng số doanh nghiệp tại Cần Thơ.

GS.TS. Võ Xuân Vinh phân tích vai trò của khu vực kinh tế tư nhân đối với phát triển kinh tế thành phố Cần Thơ

Theo ông, sự thiếu hụt nhóm doanh nghiệp quy mô vừa và lớn là một trong những hạn chế đối với khả năng hình thành mạng lưới liên kết sản xuất, kết nối doanh nghiệp địa phương với các tập đoàn và chuỗi giá trị lớn.

Bốn điểm nghẽn trong phát triển kinh tế tư nhân

Từ những phân tích thực trạng, GS.TS. Võ Xuân Vinh nhận diện bốn nhóm điểm nghẽn chủ yếu đang ảnh hưởng đến năng lực phát triển của khu vực kinh tế tư nhân tại Cần Thơ.

GS.TS. Võ Xuân Vinh trình bày tham luận tại diễn đàn

Thứ nhất, năng suất lao động và năng lực quản trị còn hạn chế. Vốn tài sản cố định bình quân trên một lao động của khu vực tư nhân thuần túy đạt 213,5 triệu đồng, thấp hơn đáng kể so với khu vực Nhà nước. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 18,3%, cho thấy yêu cầu cấp thiết về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp.

Thứ hai, khả năng tiếp cận vốn và những vướng mắc trong thực thi thể chế vẫn là rào cản đáng kể. Theo số liệu tham luận, 69,5% dư nợ tín dụng thuộc nhóm ngắn hạn và 93,5% khoản vay yêu cầu tài sản bảo đảm. Bên cạnh đó, những khó khăn liên quan đến thủ tục đất đai, hồ sơ hành chính và môi trường kinh doanh tiếp tục ảnh hưởng đến kế hoạch đầu tư, mở rộng sản xuất của doanh nghiệp.

Thứ ba, liên kết chuỗi giá trị và kết nối vùng chưa chặt chẽ. Tỷ lệ doanh nghiệp tư nhân địa phương có liên kết cả đầu vào và đầu ra với khu vực FDI chỉ đạt 5,6%. Điều này cho thấy dư địa lớn trong việc phát triển mạng lưới nhà cung cấp nội địa, tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, cũng như khai thác hiệu quả lợi thế liên kết vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Thứ tư, biến đổi khí hậu và yêu cầu chuyển đổi xanh tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp. Các hiện tượng sạt lở, xâm nhập mặn và biến động môi trường tác động đến vùng nguyên liệu, hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng. Đáng chú ý, các hiệp định thương mại thế giới hiện nay chú trọng rất nhiều đến yếu tố môi trường, phát triển bền vững và giảm phát thải carbon. Để sản phẩm xuất khẩu được thị trường quốc tế chấp nhận, GS.TS. Võ Xuân Vinh cho rằng các doanh nghiệp cần tăng cường đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ mới, đáp ứng những tiêu chuẩn ngành hàng ngày càng khắt khe.

Định hướng phát triển kinh tế tư nhân giai đoạn 2026 – 2030

Trước những thách thức trên, GS.TS. Võ Xuân Vinh nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW, chuyển từ hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động sang kiến tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp phát triển, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất.

Để hướng tới mục tiêu đạt 40.000 doanh nghiệp và đưa Cần Thơ trở thành cực tăng trưởng của ĐBSCL, thành phố cần tập trung phát triển các ngành tạo giá trị gia tăng cao, giúp củng cố “lớp đế” kinh tế và khẳng định vị thế cửa ngõ trung tâm vùng. Trong đó, 4 cụm ngành tiềm năng được định hướng bao gồm:

• Chế biến sâu nông sản, thủy sản: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong bảo quản, chế biến, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu sản phẩm.
• Logistics đa phương thức: Tăng cường kết nối vận tải đường thủy, đường bộ, hệ thống kho lạnh với cảng biển và sân bay, từng bước nâng cao vai trò trung tâm logistics của thành phố trong vùng.
• Công nghệ số, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI): Thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp chính xác, thương mại điện tử, quản trị doanh nghiệp và phát triển các lĩnh vực công nghệ mới.
• Dịch vụ chất lượng cao: Phát triển giáo dục, y tế, tài chính và dịch vụ tư vấn quản trị nhằm đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và người dân trong toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Để đạt được những mục tiêu tăng trưởng đó, Cần Thơ phải ưu tiên đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phát huy vai trò hạt nhân của thành phố trong việc đào tạo và cung ứng nhân lực cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 

Tham luận đề xuất sáu nhóm giải pháp trọng tâm: hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp năng suất theo từng giai đoạn; phát triển chương trình nhà cung cấp địa phương; xây dựng chính quyền kiến tạo dựa trên dữ liệu liên thông; mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng dựa trên dòng tiền và phương án kinh doanh; đồng tài trợ đào tạo công nghệ và phát triển nhân lực; thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và khai thác hiệu quả phụ phẩm nông nghiệp.

Một số hình ảnh tại diễn đàn:

Tin bài: Như Ý – Viện Nghiên cứu Kinh doanh