Chỉ còn ít ngày nữa, anh Phạm Tiến Minh, nghiên cứu sinh khóa đầu tiên (2021) của Chương trình Tiến sĩ liên kết giữa Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) và Đại học Lincoln, Vương quốc Anh, sẽ bước vào buổi bảo vệ luận án trực tiếp tại xứ sở sương mù. Nhìn lại chặng đường gần 5 năm, từ những lần bài báo khoa học bị từ chối đến lúc tự tin công bố quốc tế ở các tạp chí hàng đầu, câu chuyện của anh là minh chứng sống động cho tinh thần kiên trì, tự lực vươn lên trên con đường học thuật.

Nghiên cứu sinh Phạm Tiến Minh tại khuôn viên Đại học Lincoln trong chuyến học tập và nghiên cứu thực tế kéo dài 10 tuần

Chọn môi trường quốc tế ngay tại Việt Nam 

Là Phó Giám đốc Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Công nghệ, Trường Đại học Bách khoa, ĐHQG-HCM, giảng viên chuyên môn Kinh tế Tài chính, anh Phạm Tiến Minh luôn ấp ủ giấc mơ theo đuổi chương trình tiến sĩ trong môi trường quốc tế. Tuy nhiên, việc phải xa gia đình nhiều năm khiến kế hoạch du học toàn thời gian trở nên khó khả thi. 

Năm 2021, anh quyết định lựa chọn Chương trình Tiến sĩ liên kết Đại học Lincoln. Theo anh, đây là cơ hội hiếm có để tiếp cận chuẩn mực học thuật quốc tế mà vẫn duy trì công việc và cuộc sống tại Việt Nam. “Điểm mạnh nhất của chương trình là mang đến cho học viên một đẳng cấp quốc tế thực sự. Học ở Việt Nam, không phải xa gia đình nhưng vẫn được thụ hưởng môi trường học thuật của hai trường đại học hàng đầu”, anh chia sẻ. 

Một trong những trải nghiệm đáng giá nhất với anh là được đồng hành cùng hai giáo sư hướng dẫn đến từ hai nền học thuật khác nhau: GS.TS. Võ Xuân Vinh (UEH) và GS.TS. Marian Rizov (Đại học Lincoln). Nếu người thầy tại Vương quốc Anh mang đến nền tảng phương pháp luận theo chuẩn quốc tế, thì người thầy tại Việt Nam giúp anh hiểu sâu hơn về bối cảnh của một nền kinh tế đang phát triển. Sự kết hợp ấy không chỉ giúp anh hoàn thiện năng lực nghiên cứu mà còn thay đổi nhận thức về khả năng công bố quốc tế của các nghiên cứu sử dụng dữ liệu Việt Nam. Từ chỗ hoài nghi, anh dần tự tin đưa những vấn đề thực tiễn trong nước ra thảo luận tại các diễn đàn học thuật toàn cầu. 

Nộp bài và những lần bị từ chối

Dù từng tham gia chương trình tiền tiến sĩ, hành trình công bố quốc tế của anh vẫn đầy thử thách. Kỷ niệm đáng nhớ nhất là bài báo khoa học quốc tế đầu tiên trong chương trình tiến sĩ. Sau hơn một năm liên tục gửi bài và nhận thư từ chối, công trình của anh mới được một tạp chí đạt chuẩn 3 sao theo hệ thống xếp hạng ABS của Vương quốc Anh chấp nhận bước vào vòng phản biện chuyên sâu.

Niềm vui nhanh chóng nhường chỗ cho áp lực khi anh nhận được nhiều trang nhận xét từ các phản biện, yêu cầu chỉnh sửa lại phần lý thuyết và thực hiện nhiều phân tích bổ sung. “Tôi choáng váng và stress đến mức cả tuần không làm được gì”, anh nhớ lại. Nhờ lời động viên từ giáo sư hướng dẫn, anh bình tĩnh quay lại với bản thảo, lần lượt xử lý từng góp ý. Sau gần một năm chỉnh sửa qua nhiều vòng phản biện, bài báo đầu tiên cũng được chấp nhận đăng. Chính trải nghiệm này đã thay đổi hoàn toàn tư duy nghiên cứu của anh. Từ mục tiêu ban đầu là công bố ở các tạp chí Q3, Q4, anh dần hướng tới những tạp chí Q1, Q2 có yêu cầu học thuật cao hơn.

Nhìn lại những lần bị từ chối, anh cho rằng đó chính là cơ hội để hoàn thiện công trình nghiên cứu. Nhớ về bài báo bị từ chối hơn mười lần, anh bộc bạch: “Bây giờ mình đã thay đổi cách nhìn. Nộp bài không phải để kỳ vọng được nhận ngay, mà để biết nghiên cứu của mình đang ở đâu. Những nhận xét của phản biện giúp mình nhận ra khoảng cách cần phải vượt qua và từng bước nâng tầm nghiên cứu”. 

Nghiên cứu sinh Phạm Tiến Minh tại Hội nghị Kinh tế Phát triển 2024 (Development Economics Conference 2024 – DEC 2024) tại Đại học Lincoln (tháng 6/2024)

10 tuần tại Vương quốc Anh và bước tiến tới ngày bảo vệ luận án

Mùa hè năm 2024, anh Minh có 10 tuần học tập và nghiên cứu trực tiếp tại Đại học Lincoln, một yêu cầu bắt buộc của chương trình. Đây cũng là quãng thời gian mang lại nhiều thay đổi trong tư duy học thuật của anh.

Trong thời gian này, anh tham gia trình bày bài nghiên cứu tại hội nghị khoa học quốc tế do trường tổ chức, đồng thời có cơ hội trao đổi với các học giả đến từ Mỹ, Úc và nhiều quốc gia châu Âu. Những góc nhìn đa chiều giúp anh mở rộng phạm vi nghiên cứu, tiếp cận các vấn đề vượt ra ngoài bối cảnh trong nước. Bên cạnh thời gian làm việc tại phòng Lab của khoa, anh còn tham dự nhiều hội thảo và khóa học kỹ năng chuyên sâu. Đáng nhớ nhất là khóa đào tạo về kỹ năng viết luận học thuật kéo dài gần ba tuần. Khóa học đã giúp anh hệ thống hóa cách xây dựng lập luận, tổ chức và phát triển bài viết theo chuẩn mực quốc tế.

Trong suốt gần 5 năm học tiến sĩ, anh phải cân bằng giữa công tác quản lý, giảng dạy, nghiên cứu và trách nhiệm gia đình. Đồng hành cùng anh trên chặng đường đầy áp lực đó luôn có sự hỗ trợ đắc lực từ đội ngũ chuyên viên của Viện Nghiên cứu Kinh doanh (IBR). Bày tỏ sự trân trọng với những người đồng hành, anh Minh chia sẻ: “Những giấy tờ cần gấp như thư hỗ trợ xin visa đều được tiếp nhận và hoàn tất trong thời gian ngắn. Không chỉ hỗ trợ về thủ tục, đội ngũ chuyên viên còn luôn sẵn sàng giải đáp các thắc mắc phát sinh trong quá trình học tập và nghiên cứu”. IBR còn tạo ra một “bệ phóng” vững chắc với những chính sách thiết thực nhằm khích lệ năng lực công bố khoa học. 

Giờ đây, khi ngày bảo vệ luận án tại Vương quốc Anh đang đến gần, anh Minh mang theo cả sự háo hức lẫn hồi hộp của một người sắp khép lại một chặng đường dài. Gửi gắm tới những học viên đang nuôi dưỡng giấc mơ nghiên cứu, anh nhấn mạnh ba yếu tố quan trọng nhất: nỗ lực, kiên trì và niềm tin vào bản thân. Anh khẳng định: “Không có con đường học thuật nào dễ dàng. Chắc chắn sẽ có lúc bài báo bị từ chối, nhưng điều quan trọng là không bỏ cuộc. Nếu chính mình không tin mình làm được, thì ai sẽ tin mình?”

Câu chuyện của anh Phạm Tiến Minh là minh chứng mạnh mẽ cho thấy những giấc mơ học thuật mang tầm quốc tế hoàn toàn có thể bắt đầu từ Việt Nam. Với môi trường nghiên cứu chuẩn quốc tế, đội ngũ hướng dẫn giàu kinh nghiệm và mạng lưới học thuật toàn cầu, Chương trình Tiến sĩ liên kết Đại học Lincoln đang mở ra cơ hội cho những nhà nghiên cứu tương lai sẵn sàng bứt phá giới hạn bản thân. Bạn đã sẵn sàng viết nên câu chuyện học thuật của riêng mình? 

Xem thêm về Chương trình Tiến sĩ liên kết Đại học Lincoln – UEH: https://ibr.ueh.edu.vn/gioi-thieu-tien-si-lincoln/

Xem thêm thông tin về Đại học Lincoln – Vương quốc Anh: https://www.lincoln.ac.uk/

Tin bài: Như Ý – Viện Nghiên cứu Kinh doanh