Khi hoàn thành buổi bảo vệ luận án Tiến sĩ (Viva Voce) tại Đại học Lincoln, Vương quốc Anh, nghiên cứu sinh Nguyễn Trường Sơn cảm thấy nhẹ nhõm, biết ơn và hạnh phúc. Đối với nhiều nghiên cứu sinh, đây là cột mốc đánh dấu sự hoàn thành của một hành trình học thuật kéo dài nhiều năm. Với anh Sơn, khoảnh khắc ấy còn mang một ý nghĩa đặc biệt hơn bởi đây không phải là lần đầu tiên anh theo đuổi con đường Tiến sĩ. “Đây là hành trình PhD lần thứ hai của tôi. PhD lần thứ nhất tại Pháp, tôi đã chưa thể đi hết hành trình sau bốn năm.” Chính vì vậy, buổi bảo vệ luận án tại Đại học Lincoln không chỉ đánh dấu kết quả của nhiều năm học tập và nghiên cứu, mà còn là sự tiếp nối của một khát vọng học thuật đã được anh kiên trì theo đuổi trong suốt nhiều năm. Sau một hành trình từng dang dở, anh đã lựa chọn bắt đầu lại và đi đến đích theo cách của riêng mình.

Nghiên cứu sinh Nguyễn Trường Sơn tại Đại học Lincoln trong thời gian học tập và nghiên cứu thuộc Chương trình Tiến sĩ liên kết Đại học Lincoln – UEH

Hành trình PhD lần thứ hai

Hiện là Phó Trưởng khoa Quản trị Kinh doanh, giảng viên ngành Quản trị Kinh doanh tại Trường Đại học Quốc tế Miền Đông (EIU), anh Sơn luôn tin rằng một giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn cần liên tục tạo ra tri thức mới. Đó cũng là lý do anh quyết định tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu sau hành trình PhD đầu tiên chưa trọn vẹn.

Theo anh, Chương trình Tiến sĩ liên kết giữa Đại học Lincoln (Vương quốc Anh) và Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) mang đến sự kết hợp giữa chất lượng học thuật quốc tế và sự đồng hành xuyên suốt trong quá trình học tập, nghiên cứu. Điều thu hút anh nhất là cơ hội được tiếp cận môi trường nghiên cứu chuẩn quốc tế trong khi vẫn nhận được sự hỗ trợ sát sao từ UEH trên hành trình học thuật của mình.

Trong chương trình, anh tập trung nghiên cứu về tác động của các yếu tố ảnh hưởng xã hội trực tuyến đến hành vi mua sắm ngẫu hứng của thế hệ Gen Z trong môi trường số, đồng thời xem xét vai trò của các giá trị văn hóa cá nhân đối với hành vi này. Theo anh, nghiên cứu không chỉ đóng góp về mặt học thuật mà còn mang ý nghĩa thực tiễn đối với doanh nghiệp trong việc thấu hiểu hành vi của người tiêu dùng trẻ trong bối cảnh chuyển đổi số.

Không phải mọi hành trình PhD đều đi theo kế hoạch

Nhìn lại toàn bộ hành trình PhD, anh Sơn cho rằng những dấu mốc có ảnh hưởng lớn nhất lại không phải là những thành quả học thuật hay những cột mốc nghiên cứu quan trọng. Điều anh nhớ nhất là những giai đoạn bản thân cảm thấy mình đang “lạc đường” cả trong nghiên cứu lẫn trong cuộc sống.

Sau khi từng không thể hoàn thành hành trình PhD đầu tiên, việc bắt đầu lại không đồng nghĩa với việc mọi thứ trở nên dễ dàng hơn. Có những thời điểm anh dành rất nhiều thời gian cho việc đọc, suy nghĩ, viết lại và liên tục đặt câu hỏi về chính công việc mình đang làm. Không ít lần anh tự hỏi liệu mình có đang đi đúng hướng hay không, hay những nỗ lực mình đang bỏ ra có thực sự dẫn đến điều mình mong muốn.

Bên cạnh áp lực học thuật, việc cân bằng giữa vai trò giảng viên, nhà quản lý, nghiên cứu sinh và trách nhiệm với gia đình cũng trở thành một thử thách không nhỏ. Tuổi tác, sự kỳ vọng từ gia đình, sự khắt khe của giáo sư hướng dẫn cùng áp lực về thời gian đôi khi khiến anh cảm thấy mệt mỏi và muốn dừng lại.

“Có những lúc tôi cảm thấy mệt mỏi, nhiều lúc muốn bỏ cuộc. Nhưng mỗi khi muốn dừng lại, tôi lại nhớ đến lý do mình bắt đầu.”

Tuy nhiên, chính những giai đoạn tưởng chừng đang lạc lối ấy lại mang đến cho anh nhiều bài học giá trị nhất. Theo anh, nghiên cứu không chỉ giúp mở rộng tri thức mà còn tạo cơ hội để nhìn nhận sâu sắc hơn về công việc, các mối quan hệ và chính bản thân mình.

Nhìn lại hành trình đã qua, anh cho rằng những khó khăn ấy không phải là trở ngại, mà chính là một phần quan trọng của quá trình trưởng thành. Đó cũng là lúc anh học được cách kiên nhẫn hơn với bản thân, chấp nhận sự không chắc chắn và tiếp tục bước đi ngay cả khi chưa nhìn thấy đích đến.

Nghiên cứu sinh Nguyễn Trường Sơn cùng các giáo sư và nghiên cứu sinh quốc tế tại Đại học Lincoln

Khi nghiên cứu không còn là tìm kiếm câu trả lời

Một trong những thay đổi lớn nhất mà chương trình PhD Lincoln – UEH mang lại cho anh Sơn là sự thay đổi trong cách tư duy. Trước đây, anh từng nghĩ nghiên cứu là quá trình tìm kiếm câu trả lời đúng. Nhưng sau nhiều năm học tập, phản biện và hoàn thiện nghiên cứu, anh nhận ra rằng giá trị thực sự của nghiên cứu nằm ở việc đặt ra những câu hỏi ngày càng tốt hơn.

Hành trình PhD cũng giúp anh nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, học cách chấp nhận những quan điểm khác biệt và liên tục phản biện chính những giả định của bản thân. Đó không chỉ là sự thay đổi trong phương pháp nghiên cứu mà còn là sự thay đổi trong cách tiếp cận công việc và cuộc sống.

Theo anh, một trong những bài học quan trọng nhất mà mình học được là giá trị của sự kiên trì. Nhiều thành công không đến vì chúng ta thông minh hơn người khác, mà bởi chúng ta đủ quyết tâm để không từ bỏ khi gặp khó khăn.

Bên cạnh kiến thức và kỹ năng nghiên cứu, điều anh trân trọng hơn cả là tinh thần học thuật mà anh học được từ các giáo sư hướng dẫn của Đại học Lincoln và UEH. Các thầy cô không chỉ hỗ trợ về chuyên môn mà còn luôn đồng hành, động viên và khích lệ trong những giai đoạn nhiều thử thách nhất của hành trình nghiên cứu. Những trải nghiệm đó đã góp phần định hình cách anh tiếp cận nghiên cứu, giảng dạy và công việc quản lý sau này.

Giá trị lớn nhất sau hành trình PhD

Khi được hỏi về điều giá trị nhất mà chương trình PhD mang lại, anh Sơn không nhắc nhiều đến học vị hay những thành quả học thuật.

“Giá trị lớn nhất không phải là học vị Tiến sĩ mà là sự trưởng thành. Hành trình này giúp tôi hiểu rõ hơn về khả năng của bản thân, ý nghĩa của sự kiên trì và tầm quan trọng của việc học tập suốt đời.”

Theo anh, chương trình PhD không chỉ giúp học viên phát triển năng lực nghiên cứu mà còn tạo cơ hội để mỗi người nhìn lại chính mình, hiểu rõ hơn những giá trị mình theo đuổi và những điều thực sự quan trọng trong cuộc sống.

Đó cũng là lý do khi nhìn lại chặng đường đã qua, điều khiến anh tự hào nhất không phải là một cột mốc cụ thể, mà là việc bản thân đã lựa chọn tiếp tục tiến về phía trước ngay cả trong những giai đoạn khó khăn nhất.

Nghiên cứu sinh Nguyễn Trường Sơn trình bày luận án Tiến sĩ tại Đại học Lincoln (Vương quốc Anh) 

Trưởng thành và biết ơn

Khi được yêu cầu dùng một cụm từ để mô tả quãng thời gian học Tiến sĩ của mình, anh Sơn lựa chọn: “Trưởng thành và biết ơn.” Nếu được gửi một lời nhắn tới chính mình ở ngày đầu tiên bắt đầu chương trình PhD, anh sẽ nói: “Con đường phía trước sẽ dài và gian khó, nhưng sẽ rất đẹp… Hãy kiên trì và tin vào chính mình.”

Có lẽ đó cũng chính là điều anh đã làm trong suốt những năm qua. Từ một chương trình Tiến sĩ từng dang dở đến buổi bảo vệ luận án thành công tại Đại học Lincoln, anh đã lựa chọn tiếp tục bước đi ngay cả trong những giai đoạn nhiều hoài nghi và thử thách nhất. Câu chuyện của nghiên cứu sinh Nguyễn Trường Sơn cho thấy không phải ai cũng đến đích ở lần đầu tiên. Có những mục tiêu cần nhiều hơn một lần bắt đầu và có những thành quả chỉ đến sau những giai đoạn tưởng chừng muốn dừng lại. Nhưng chính những khúc quanh ấy lại góp phần tạo nên ý nghĩa của mỗi chặng đường.

Và biết đâu, mục tiêu mà bạn đang tạm gác lại hôm nay lại chính là điều mà một ngày nào đó bạn sẽ tự hào vì đã đủ can đảm để bắt đầu thêm một lần nữa.

Xem thêm về Chương trình Tiến sĩ liên kết Đại học Lincoln – UEH: https://ibr.ueh.edu.vn/gioi-thieu-tien-si-lincoln/

Xem thêm thông tin về Đại học Lincoln – Vương quốc Anh: https://www.lincoln.ac.uk/

Tin bài: Thu Ngân – Viện Nghiên cứu Kinh doanh